Een delicate balans

Fitness is een onderwerp waar genuanceerd over gesproken moet worden. Er zijn veel wegen naar Rome en lang niet iedereen wil naar Rome toe. Alles hangt onder andere af van wat je doelen zijn, ben je een beginner of gevorderde, leeftijd, levensstijl, etc.

In deze eerste blog van The Iron Gym Alkmaar wil ik het meteen genuanceerd hebben over een moeilijk onderwerp: naar je lichaam luisteren en de delicate balans tussen te hard trainen en niet hard genoeg trainen.

Comfort zone / groeizone / stagnatiezone

Ervan uitgaande dat je sport voor de fysieke ontwikkeling is het belangrijk om uit je comfort zone te stappen tijdens je training. Elke vorm van groei in kracht, conditie, explosiviteit, etc. is een behoefte van de sporter waar het lichaam (nog) niet aan kan voorzien. Maar door het lichaam bloot te stellen aan een stimulans die het lichaam niet gewend is past het lichaam past zich aan, aan de behoefte.

Een kleine stap buiten je comfort zone zorgt voor een kleine stap in groei, de groeizone. Maar grote stappen buiten je comfort zone zorgen voor stagnatie in je groei of zelf een achteruitgang, de stagnatiezone. Dit komt omdat het lichaam de grote stappen niet bij kan houden. Afhankelijk van je doelen is het dus belangrijk om in de groeizone te trainen.

In het plaatje hierboven zie je een groene cirkel, dat is de comfortzone. De oranje cirkel daaromheen is de groeizone, net buiten de comfortzone maar nog buiten de stagnatiezone. En de rode zone is de stagnatiezone.

Het is dus belangrijk om in de groeizone te trainen als je beter wilt worden in wat je doet.

Ken je, je grenzen?

Trainen in de groeizone betekent voor iedereen iets anders. Dit komt omdat iedereen een eigen grens heeft qua fysieke inspanning, en deze grens verplaatst zich continue. Daarnaast is de grens ook niet hetzelfde bij elke tak van sport, de ene conditie is de andere niet. Een vechtsporter met een goede conditie in zijn of haar sport gaat het moeilijk krijgen met wielrennen en andersom.

Dat betekent dus dat je, je ego bij de deur moet laten en objectief moet kijken naar je grenzen. Zodoende kun je die grenzen in training opzoeken en daar net over heen gaat.

Als je bijvoorbeeld net begint met hardlopen is het handiger om korte afstanden op een rustig tempo te pakken dan meteen een 5k in een half uur te willen lopen. Hoewel je (misschien) die 5k er uit kunt persen met pijn en moeite is de kans heel groot dat je een week raar loopt van de spierpijn en het twee weken duurt voordat je weer kunt trainen.

No pain, no gain

Bij iedereen is er een groot fysiek potentieel maar daar moeten we naar toe bouwen. Een week spierpijn is niet motiverend om te blijven trainen. Maar een dag wat stijfheid is niet erg en een paar dagen later heb je alweer zin om te trainen. Zeker voor degenen die meerdere dagen per week trainen is het verstandig om een goede trainingsprikkel te krijgen van een training zonder dat het de volgende training beperkt.

Daarom vindt ik de “bro” wijsheden als “No pain, no gain” of “Go hard or go home” vreselijk om aan te horen. Pijn is geen goede graadmeter voor een goede training, eerder een goede graadmeter dat er iets niet goed gaat.

Hard gaan is ook zo een subjectief begrip, wat voor de één hard gaan is, is voor de ander rustig. En wat voor de volgende hard gaan is, is voor een ander veel te hard.

De andere kant

De keerzijde hiervan is dat sommige mensen veilig in de comfortzone blijven zitten met als argument “ik luister naar mijn lichaam”. Een coach kan niet in de hoofd van een sporter kijken en zeker in groepslessen is het natuurlijk makkelijker om minder dan 100% je best te doen.

Uiteindelijk is dit natuurlijk volledig de verantwoordelijkheid van de sporter zelf. Het belangrijkste is om eerlijk tegen over jezelf te zijn. Een verminderde inzet leidt tot een verminderde vooruitgang en dat is niet erg, zolang je er maar bewust van bent.

Kanttekening

Een kanttekening aan dit verhaal (nuance, weet je nog) is dat als je meerdere dagen per week traint of zelf meerdere trainingen per dag dat de boog niet altijd gespannen kan zijn. Daar is het ook belangrijk om doordeweeks trainingen in de comfort zone te hebben en een deload periode om de zoveel tijd.